Порано, идејата за успешен бизнис најчесто изгледаше вака: создаваш компанија, ја градиш со години, ја оставаш на децата и таа станува дел од твојот идентитет. Денес, кај дел од младата генерација претприемачи, логиката е сосема поинаква.
Тие не секогаш создаваат бизнис за да го водат цел живот. Го создаваат за еден ден да го продадат.
Тоа е таканаречената entry–exit стратегија: уште при влегувањето во бизнисот постои идеја како од него ќе се излезе.
Од аспект на бизнис психологијата, ова претставува значајна промена во начинот на кој претприемачите го доживуваат сопственото дело. Компанијата повеќе не мора да биде „моето бебе“. Таа е проект, систем, средство за создавање вредност.
И токму тука лежи една од најголемите психолошки разлики меѓу традиционалниот и новиот претприемач.
Младиот основач често не прашува само: „Колку можам да заработам од овој бизнис?“, туку и: „Колкава вредност можам да создадам за некој друг да сака да го купи?“
Таквото размислување го менува начинот на кој се гради компанијата.
Бизнис кој треба еден ден да биде продаден мора да може да функционира без постојаното присуство на основачот. Тоа значи процеси, тим, бренд, технологија, база на корисници и приходи кои не зависат исклучиво од една личност.
Парадоксално, за успешно да го продадете својот бизнис, прво треба да направите тој да може да живее без вас.
Психолошки, тоа бара нешто што не му е лесно на секој претприемач: емоционална дистанца од сопствената креација.
Основачите кои премногу го врзуваат личниот идентитет со компанијата често потешко делегираат, потешко прифаќаат инвеститори и уште потешко замислуваат продажба. Кај entry–exit генерацијата, пак, бизнисот се гледа како една фаза од подолга претприемачка кариера.
Создај. Развиј. Зголеми ја вредноста. Продади. Почни повторно.
Зад ова стои и друга вредност на новите генерации: слободата.
За нив успехот не мора да значи четириесет години на чело на иста компанија. Може да значи пет години интензивна работа, успешен exit, финансиски капитал и можност следниот проект да го изберат од љубопитност, а не од нужност.
Но постои и психолошка опасност.
Ако основачот од првиот ден размислува само за продажбата, лесно може да започне да носи краткорочни одлуки наместо да создава вистинска вредност.
Најдобрите exit стратегии затоа не започнуваат со прашањето:
„Како најбрзо да го продадам ова?“
Туку со многу подобро прашање:
„Каков бизнис треба да создадам за еден ден некој навистина да сака да го купи?“
Тоа е можеби и суштината на новата претприемачка психологија: не мора засекогаш да го поседувате она што сте го создале за да можете да кажете дека сте успеале.